Μπορεί η σύγκρουση του Ερντογάν με τους απόστρατους ναυάρχους να σηματοδοτεί μια μείζονα στροφή της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας; Η απάντηση, σύμφωνα με Τούρκους πολιτικούς αναλυτές, ενδεχομένως είναι καταφατική.

Η «ευρασιατική τάση»

Όμως, ποια είναι αυτή η στροφή; Σύμφωνα με αναλύσεις, οι περισσότεροι από τους 104 απόστρατους αξιωματικούς του Ναυτικού που συνυπέγραφαν την επιστολή κατά του έργου Kanal Istanbul, δηλαδή του έργου που έχει σχεδιαστεί για να παρακάμψει την ιστορική πλωτή οδό του Βοσπόρου, τους οποίους ο Ερντογάν κατηγόρησε για «πολιτικό πραξικόπημα», προέρχονται από την λεγόμενο «ευρασιατική τάση» στο εσωτερικό της Τουρκίας.

Η τάση αυτή, αν και έχει τις ρίζες της στην άκρα αριστερά της Τουρκίας, φαίνεται ότι τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει οπαδούς σε όλο το πολιτικό φάσμα, αλλά και εντός της κυβέρνησης Ερντογάν και βασικές της αρχές είναι η σταδιακή αποδέσμευση της Τουρκίας από τη Δύση και η επαναπροσέγγισή της μέ χώρες όπως η Ρωσία, το Κατάρ και η Κίνα, χώρες, δηλαδή, της Ασίας με αυταρχικά καθεστώτα.

«Γαλάζια Πατρίδα» και στροφή στην Ασία

Η τουρκική κυβέρνηση, όπως είναι ήδη γνωστό, συνέλαβε δέκα από τους απόστρατους αξιωματικούς, μεταξύ αυτών και ο Τσεμ Γκουρντενίζ, ο ναύαρχος ε.α. που θεωρείται ως ο εμπνευστής του μαξιμαλιστικού ναυτικού δόγματος της Τουρκίας γνωστούς ως «Γαλάζια Πατρίδα» και έχει μιλήσει ανοιχτά υπέρ της ευρασιατικής στροφής της χώρας και της σύσφιξης των δεσμών της με τη Μόσχα και το Πεκίνο.

Σύμφωνα με τον Τούρκο πολιτικό επιστήμονα, Μπερκ Εσέν, «η Τουρκία τα τελευταία χρόνια έχει συσφίξει τους δεσμούς της με αυταρχικά καθεστώτα, όπως της Ρωσίας και του Κατάρ, προκειμένου να βρει υποστήριξη για τα αναθεωρητικά σχέδιά της για την ευρύτερη περιοχή» προσθέτοντας ότι ως απάντηση στην κριτική της Δύσης, κάποιοι Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν κάνει στροφή προς την ευρασιατική ομάδα, η οποία συνδυάζει τον αντιδυτικισμό με τον υπερεθνικισμό στο εσωτερικό της χώρας.

Αρχή του τέλους

Ο Εσέν εκτιμά ότι η σύγκρουση του Ερντογάν με τους ναυάρχους ίσως σηματοδοτεί την αρχή του τέλους της ανοχής και υποστήριξης του καθεστώτος της Τουρκίας προς τους «ευρασιανιστές», σε μια προσπάθεια να στείλει μήνυμα στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, ότι η Τουρκία παραμένει δεσμευμένη με τις αρχές του ΝΑΤΟ και στην προσπάθειά της να συσφίξει τους δεσμούς της με τις Βρυξέλλες.

Ταυτόχρονα, με την επιμονή του στο Kanan Istanbul, ο Ερντογάν πηγαίνει κόντρα στις ανησυχίες της Μόσχας, που θεωρεί ότι το έργο θα δώσει εύκολη πρόσβαση στα μέλη του ΝΑΤΟ στην Μαύρη Θάλασσα και την Κριμαία. Φαίνεται ότι οι ναύαρχοι φοβήθηκαν ότι το έργο θα εξαγριώσει τη Μόσχα, εξ ου και η επιστολή τους, αλλά και η αναφορά τους στη Συνθήκη του Μοντρέ που αφορά στην θαλάσσια κίνηση εν καιρώ ειρήνης, αλλά και πολέμου.

Διαπραγματευτικός μοχλός

Από την πλευρά του, ο Ερντογάν δήλωσε -με το συνήθες ύφος του- ότι, παρότι η Τουρκία παραμένει εντός Συνθήκης Μοντρέ, «στο μέλλον αν υπάρξει ανάγκη, μπορούμε να αναθεωρήσουμε κάθε συνθήκη για το καλό της χώρας μας». Ο Εσέν θεωρεί ότι ο Ερντογάν θα χρησιμοποιήσει τη Συνθήκη ως μοχλό για τις ΗΠΑ που για χρόνια ζητούν καλύτερη και ευκολότερη πρόσβαση στη Μαύρη Θάλασσα, ώστει η Ουάσινγκτον να μειώσει την πίεση που ασκεί στην Άγκυρα.

«Αφού επιχείρησε να πετύχει μια σιωπηλή συμμαχία με τους “ευρασιανιστές” τα τελευταία χρόνια, ο Ερντογάν φαίνεται ότι βρήκε μια βολική αφορμή να τελειώνει με τους αξιωματικούς που συνδέονται με το δόγμα της “Γαλάζιας Πατρίδας”, καθώς ψάχνει τρόπους να ενισχύσει τους δεσμούς του με τις ΗΠΑ», σημείωσε ο Εσέν.

Πληροφορίες: Arab News

Source